Anasayfa / Arşiv / MOBBING MAHKEME KARARI

MOBBING MAHKEME KARARI

YARGITAY KARARI 2008: Mobbing – Calisanin Kisilik Haklarina Saldiri – Manevi Tazminat
T.C. Yargitay 9. Hukuk Dairesi
E. : 2007/42976
K. : 2008/17137
T. : 23.06.2008

Mobbing (Ofis Ici Psikolojik Siddet ve Taciz) * Calisanin Kisilik Haklarina Saldiri * Manevi Tazminat * Isverenin Iscisini Koruma Sorumlulugu * Isveren Tarafindan Isciye Yonelik Sozlu Saldiri * Isciye Psikolojik Baski Uygulanmasi

OZET: Dava, disiplin cezalarinin kaldirilmasi ve isyerindeki duygusal taciz (mobbing) nedeniyle manevi tazminat istemine iliskindir. Davacinin son donemde bes kez savunmasi istenmis, bir uyari ve kinama cezasi verilmis; isyerinde uygulanan toplu is sozlesmesinde bir yil icinde ayni disiplin sucundan uc kez kinama cezasi alinmasi isten cikarilma nedeni olarak duzenlendiginden aciklanan kosulun olusmasi nedeniyle yargilama surerken davacinin is akdi feshedilmistir.

Dava konusu disiplin cezalarinin verilmesine neden olan ve davacinin kusuru bulundugu iddia edilen olaylarin bir kisminda davacinin sorumlulugu olmadigi gibi davaci, kendisi ile ilgili problem cikmasini onlemek adina bir alt gorevde calismayi dahi kabul etmistir.

Dinlenen tanik anlatimlarina gore, davacinin isyerinde amirlerinin sozlu saldiri ve hakaretlerine maruz kaldigi, kisilik haklarinin cignendigi, calisma arkadaslari arasinda kucuk dusuruldugu sabittir. Bu davranislar, isciyi yildirmaya, psikolojik baski uygulayip genellikle de isten ayrilmasini saglamaya yonelik davranislar olup davaci iscinin, mesai sonrasinda aglama krizine girmesi, psikolojik tedavi gormesi, rapor almasi da bu kanaati kuvvetlendirmektedir.

Mobbing kavrami, isyerinde bireylere ustleri, esit duzeyde calisanlar ya da astlari tarafindan sistematik bicimde uygulanan her tur kotu muamele, tehdit, siddet, asagilama gibi davranislari icerir. Olayda, davaciya ustleri tarafindan kotu muamele yapilip asagilanarak psikolojik taciz uygulandigi, verilen haksiz disiplin cezalari ile is akdinin feshi yoluna gidildigi, dolayisiyla gecimini emegiyle calisarak kazanan davaci iscinin maddi ve manevi kayba ugratildigi acik oldugundan davaci lehine manevi tazminata hukmedilmesi yerindedir. (4721 sayili TMK m. 2, 818 s. BK m. 49,4857 s. Kn. m. 5, 18, 19)

DAVA: Davaci, manevi tazminatin odetilmesine karar verilmesini istemistir. Yerel mahkeme, istegi kismen hukum altina alinmistir. Hukum suresi icinde davali avukati tarafindan temyiz edilmis olmakla, dava dosyasi icin Tetkik Hakimi M. Basbayraktar Taskin tarafindan duzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, geregi konusulup dusunuldu: KARAR: Dosyadaki yazilara, kararin dayandigi delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve ozellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik gorulmemesine gore, yerinde bulunmayan butun temyiz itirazlarinin reddi ile usul ve kanuna uygun olan hukmun ONANMASINA, asagida yazili temyiz giderinin temyiz edene yukletilmesine, 30.05.2008 gununde oybirligi ile karar verildi. …

YEREL MAHKEME KARARI: Ankara Sekizinci Is Mahkemesi E. : 2006/19 K. : 2006/625 T. : 20.12.2006 Davaci vekili davali aleyhine dava acarak, Karadeniz Teknik Universitesi Jeoloji Muhendisligi’nden mezun olup 1999 yilinda TMMOB jeoloji muhendisleri odasinda calismaya baslayan davacinin sendikali olarak calisip isyerinde calistigi 7 yil boyunca gorevini basari ile yerine getirdigini, 2004 mart ayinda oda yonetiminin degismesiyle yeni yonetimde genel sekreter olarak gorev yapan ve davacinin amiri durumundaki B.M.D. ile davaci arasinda sebepsiz bir gerginlik yasanmaya baslandigini, gerek sozlu uygulama gerekse yazili islemlerle davaci uzerinde manevi baski uygulayip kisilik haklarina saldirdigini davaciya adeta duygusal tacizde bulundugunu, davacidan 1,5 yil boyunca 5 defa yazili savunma isteyip alinan savunmalarin ikisi sonucunda genel sekreter Bahattin Murat D.’nin de uyesi oldugu disiplin kurulu tarafindan 2.3.2005 tarihinde uyari, 23.11.2005 tarihinde de haksiz olarak kinama cezasi verildigini, yazili savunmalari ve ibraz ettikleri delillerde incelendiginde verilen ce zalarin haksiz oldugunu ayrica TİS’nin disiplin kurulu uygulamalarina iliskin ekinde de 1 yil icinde ayni disiplin sucundan uc kez kinama cezasi almis olmanin isten cikarma nedeni olarak sayilmasi nedeniyle davacinin haksiz verilen cezalar nedeniyle isten cikarilma ihtimalinin mevcut oldugunu verilen cezalarin haksiz oldugunu belirtmistir. Yasanan olaylar, haksiz alinan savunmalar neticesinde verilen haksiz disiplin cezalari ile davacinin manevi olarak yipranip psikolojik sagliginin bozuldugunu, psikolojik rahatsizligindan dolayi 5 gun rapor alip ilac tedavisi uygulandigini, isverenin isciyi gozetme yukumlulugu isverenin iscinin kisiligine saygi gosterme ve iscinin kisiligini koruma borcunu da icerdigi halde davacinin nedensiz yere isini yapmamakla suclanmasi, yetersiz olarak degerlendirilip asagilanmasi, en basit olaylarda dahi yazili savunma istenerek taciz edilmesi isveren tarafindan sahsi nedenlerle birlikte calismak istemedigi isciye psikolojik olarak yipratip onu isten ayrilmaya zorlamasi is hayatinda yaygin uygulanan bir taktik oldugundan duygusal taciz (mobbing) nedeniyle de davacinin manevi yipranma icin fazlaya iliskin haklari sakli kalmak sartiyla 5.000 YTL manevi tazminatin da yasal faizi ile birlikte davalidan tahsilini talep etmistir.

Davali vekili cevap dilekcesinde, davacinin actigi davanin yerinde olmadigini TMMOB jeoloji muhendisleri odasinin Anayasa ve Ozel Kanunlara dayali olarak kurulup ana yonetmeliginde yazili oldugu uzere jeoloji ve jeoloji muhendisleri ile ilgili konularda toplumu bilgilendirmek, kamuoyunu aydinlatmak, ulke yararina gerekli girisimlerde bulunmak ve meslek mensuplari arasinda koordine ve dayanismayi saglamak uzere orgutlenmis bir anayasal kurulus oldugunu buro hizmetlerinin yurutulus surecinde personelin gorev ve sorumluluklari, hizmetin esaslari oda yonetim kurulu tarafindan genel kurul kararlari ve oda danisma kurulu tarafindan onanmis donemsel calisma raporu cercevesinde ve gunun ihtiyaclarina paralel olarak duzenlendigini uygulamanin sendika ve oda arasinda imzalanan TİS’ye uygunluk gozetilerek yapildigini, davacidan savunma alinmasinin calisma hayatiyla ilgili yasal duzenlemelerde ve TİS’nin ilgili hukumlerinde de yer alan bir islem oldugunu davacidan savunma istenerek manevi baski olusturulmasinin soz konu su olmadigini mobbing, (ofis ici psikoloji siddet) bilincli bir hareket tarzi olup oda yonetim kurulu merkez buro isleyisi ile ilgili olarak yazili olarak teblig ettigi duzenlemeler yaninda calisma doneminin ilk aylarinda tum buro personelinin katilimi ile, daha sonra ise idari mali ve teknik buro temsilcileri ile duzenli toplantilar yaparak sorunlarin ve isleyisin ele alindigini davacinin da once buro amiri sonra ise idari buro sorumlusu olarak toplantilara katilip gorus ve onerilerini sundugu dikkate alindiginda isyerinde davaciya yonelik mobbing (ofis ici psikolojik siddet ve tacizin) soz konusu olmadigini disiplin cezalarinin ise davacinin savunmalari alindiktan sonra verildigini haksiz davanin reddine karar verilmesini belirtmistir.

Sosyal-İs Sendikasi’nin davaya mudahale talebi kabul edilmistir. Dava, disiplin cezalarinin kaldirilmasi ve isyerinde duygusal taciz (mobbing) nedeniyle istenen manevi tazminat talebine iliskindir.

Taraflar delillerini bildirmis, taniklarin beyanlari da alinmistir. Davacidan son donemde 5 kez savunma istenmis, 02.02.2005 tarihinde uyari, 23.11.2005 tarihinde de kinama cezalari verilmistir. İlgili TİS ekinde isten cikarmayi gerektirir kosullar basliginda “Bir yil icinde ayni disiplin sucundan 3 kez kinama cezasi almak” hukmu mevcuttur. Mahkememizce yargilama surerken, aciklanan kosulun olusmasi nedeniyle davacinin is akdi fesh edilmis, davaci ise iade davasi acmis, ise iade davasi halen devam etmektedir. MK 2. maddesine iliskin iyiniyet kurallari, 4857 sayili yasanin isverenin calisanlara esit davranmasina iliskin olgular birlikte degerlendirildiginde isverenin iscisini koruma-gozetme sorumlulugunun bulundugu aciktir. Oysa dava konusu disiplin cezalarinin verilmesine neden olan ve davacinin kusuru bulundugu iddia edilen olaylarin bir kisminda davacinin sorumlulugunun olmadigi, bir kisminda ise izinli oldugu donemlerde yapilmasi gereken islerin yerine getirilmemesinden-aksamasindan sorumlu tutuldugu gorulmustur.

Davaci, kendisi ile ilgili problem cikmasini onlemek adina bir alt gorevde calismayi kabul ederek gorevini yerine getirirken, tanik beyanlarindan da anlasilacagi uzere isyerinde amirlerinin uzaktan, yuksek sesle bagirarak, is yapmasini soylemelerine, telefonla konusurken, konusmasina aldirilmadan emir ve gorev vermelerine, yuksek sesle bagrilarak “sen bu isi beceremiyorsun” gibi sozlu saldirilara, hakaretlere maruz kalmistir. Kisilik haklari cignenmis, calisma arkadaslari arasinda kucuk dusurulmustur. Bu davranislar mahkememizce isciyi yildirmaya, psikolojik baski uygulayip genellikle de isten ayrilmasini saglamaya yonelik davranislar olarak degerlendirilmistir. Yine tanik beyaniyla dogrulanan, davacinin mesai sonrasinda aglama krizine girmesi, psikolojik tedavi gormesi, rapor almasi da bu kanaati kuvvetlendirmektedir. (Mobbing) kavrami, isyerinde bireylere ustleri, esit duzeyde calisanlar ya da astlari tarafindan sistematik bicimde uygulanan her tur kotu muamele, tehdit, siddet, asagilama vb., davranislari icermektedir. Toplanan delillerden davaciya ustleri tarafindan kotu muamele yapilip asagilanarak psikolojik taciz uygulandigi, verilen haksiz disiplin cezalari sonucu TİS’de yapilan duzenlemeye gore de is akdinin feshi sonucuna kadar varildigi dolayisiyla gecimini emegiyle calisarak kazanan davaci iscinin maddi ve manevi kayba ugratildigi kanaatine varilmistir. Davacinin uzuntusunu bir olcude hafifletebilmek amaci ile davaci lehine 1000,00 YTL manevi tazminata hukmedilerek asagidaki sekilde karar verilmistir.

HUKUM: Yukarida aciklanan nedenlerle; Davanin kismen kabul kismen reddine,
1- Manevi tazminat talebinin kismen kabul ile 1000,00 YTL manevi tazminatin dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalidan tahsiline,
2- Uyari ve kinama cezalarinin iptaline iliskin davanin kabulune,
3- Alinan 67,50 YTL harctan 54,00 YTL harcin mahsubu ile bakiye 13,50 YTL harcin istek halinde davaciya iadesine,
4- Davaci kendini vekille temsil ettirdiginden avukatlik asgari ucret tarifine ve davanin kabul ve ret oranina gore takdiren 450 YTL vekalet ucretinin davalidan alinarak davaciya verilmesine,
5- Davali kendini vekille temsil ettirdiginden avukatlik asgari ucret tarifine ve davanin kabul ve ret oranina gore takdiren 450 YTL vekalet ucretinin davacidan alinarak davaliya verilmesine,
6- Davanin kabul ve ret oranina gore yapilan 50,00 YTL yargilama giderinin davalidan alinarak davaciya verilmesine, Dair, davaci, davaci vekili ve davali vekilinin huzurunda temyizi kabil olmak uzere karar verildi. 20.12.2006

Hakkında mobbing

-Haber İlginizi Çekebilir

Kanuna Aykırı Sözleşme Hükümleri Geçersizdir

Bir çalışanın işe girerken imzalayacağı sözleşmede “işyerinden ayrılması durumunda tazminat ödenmeyecek” yönünde bir hüküm bulunabilir …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir